Wie betaalt wat kinderen over gender leren?

OCW is in dit netwerk meer dan een financier op afstand. Het ministerie omschrijft maatschappelijke organisaties officieel als strategische partners.

In de subsidieregeling staat dat OCW en deze organisaties een gezamenlijk strategisch doel nastreven, hun strategieën op elkaar afstemmen en elkaars contacten en netwerken benutten. Het ministerie noemt dit het versterken van de "emancipatie-infrastructuur".

OCW vervult daarmee verschillende rollen:

• het bepaalt de politieke en maatschappelijke doelen;
• het selecteert en financiert organisaties die deze doelen uitvoeren;
• het stimuleert toepassing binnen onderwijs en gemeenten;
• het laat onderzoek en evaluaties uitvoeren;
• het gebruikt de resultaten daarvan voor verdere beleidsontwikkeling.

Dit is geen verzameling losse subsidies. Het is een bewust opgebouwde beleidsinfrastructuur.

COC Nederland is tegelijk belangenorganisatie, beleidspartner en producent van onderwijsmateriaal.

Met overheidsgeld ondersteunt het COC onder meer:

• Paarse Vrijdag;
• Gender and Sexuality Alliances op scholen;
• docentennetwerken;
• trainingen en ondersteuningsmateriaal;
• lesbrieven voor basis- en voortgezet onderwijs;
• campagnes rond seksuele en genderdiversiteit.

In het OCW-jaarverslag over 2023 staat expliciet dat subsidie is verleend aan het COC-project Aan het begin van de regenboog, waarvan Paarse Vrijdag onderdeel is.

Het COC is daarnaast penvoerder van de alliantie Kleurrijk en Vrij. In deze alliantie werkt het samen met Transgender Netwerk Nederland, NNID en Bi+ Nederland. De alliantie richt zich niet alleen op veiligheid of het voorkomen van discriminatie, maar op het bevorderen van lhbtiq+-gelijkheid binnen onder meer onderwijs, media, politiek, recht en gezondheidszorg.

Het COC is daarmee niet alleen een maatschappelijke gesprekspartner. Het is een door OCW gefinancierde uitvoerder die rechtstreeks invloed heeft op wat scholen en kinderen aangeboden krijgen.

Movisie vervult binnen het beleidsnetwerk de rol van kennisinstituut. Het maakt rapporten over wat volgens het instituut werkt bij het verminderen van discriminatie en het bevorderen van acceptatie.

OCW verwijst zelf naar een rapport van Movisie uit 2023 om de inzet van GSA's op scholen te onderbouwen. GSA's worden daarin als een "veelbelovende aanpak" aangemerkt.

Tegelijkertijd neemt Movisie zelf deel aan door OCW gefinancierde emancipatieallianties. Het instituut staat daardoor niet volledig buiten het beleidsveld dat het onderzoekt. Het helpt mee aan de ontwikkeling en uitvoering van de beleidsaanpak en produceert kennis die binnen datzelfde beleid als onderbouwing wordt gebruikt.

Dat maakt transparantie over uitgangspunten, financiering en mogelijke belangen extra belangrijk.

Het tegengaan van pesten en discriminatie is een legitiem doel. Ieder kind hoort veilig naar school te kunnen.

Maar veiligheid en acceptatie zijn niet hetzelfde als het onderwijzen van één specifieke visie op geslacht en gender.

In sommige lesmaterialen worden omstreden uitgangspunten gepresenteerd alsof daar wetenschappelijke overeenstemming over bestaat. Kinderen leren bijvoorbeeld dat:

• genderidentiteit bepaalt of iemand jongen of meisje is;
• sekse losstaat van het lichaam of veranderlijk is;
• ieder mens een innerlijke genderidentiteit heeft;
• bevestiging van een gekozen identiteit de vanzelfsprekende zorgzame reactie is;
• twijfel of kritiek vooral voortkomt uit vooroordelen.

Dat zijn geen neutrale lessen tegen pesten. Het zijn inhoudelijke opvattingen over mens, lichaam en identiteit.

Niet iedere les over homoseksualiteit, gender of verschillende gezinnen is indoctrinatie. Dat wordt het wanneer onderwijs:

• één omstreden visie als onbetwist feit presenteert;
• feit, politieke doelstelling en persoonlijke overtuiging niet onderscheidt;
• geen ruimte laat voor andere wetenschappelijke of levensbeschouwelijke perspectieven;
• kinderen aanspoort zichzelf en anderen volgens vooraf gegeven identiteitscategorieën te begrijpen;
• instemming of "acceptatie" gebruikt als maatstaf voor een geslaagde les;
• ouders niet vooraf duidelijk informeert over de inhoud;
• kritiek behandelt als onveiligheid, discriminatie of gebrek aan inclusie.

Dan leert een school kinderen niet meer zelfstandig denken. Zij worden gestimuleerd om een door overheid en belangenorganisaties geselecteerd wereldbeeld over te nemen.